Het begon met een eenvoudige vraag. Wat kosten de verkeersknips de Mechelaar eigenlijk, en wat brengen ze op? Om die kosten en baten in kaart te brengen, vroeg Fix de Vesten op grond van de wet op de openbaarheid van bestuur de cijfers en documenten op bij de Stad Mechelen en de Politiezone Rivierenland.
Wat volgde, was vooral stilte. Geen weigering met redenen, geen gedeeltelijk antwoord, maar maandenlang niets. Zelfs nadat de federale Commissie voor de toegang tot bestuursdocumenten (CTB) zich over de zaak boog, veranderde er niets. De commissie oordeelde dat de gevraagde documenten in beginsel openbaar zijn en dat de politiezone de bestaande stukken moet vrijgeven, tenzij ze per document een uitzondering gemotiveerd inroept. Dat advies is niet bindend, en de politiezone deed er niets mee: geen vrijgave, en evenmin een gemotiveerde weigering.
Waarom dit beroep nodig is
Transparantie is geen gunst die een bestuur naar believen kan toekennen of inhouden. Het is een recht. Wanneer dat recht stelselmatig genegeerd wordt, blijft er maar een weg over: de rechter. Daarom legt Fix de Vesten de zaak voor aan de Raad van State, de hoogste bestuursrechter van het land.
Fix de Vesten doet dat op vier gronden:
- Het recht op openbaarheid van bestuur wordt in de praktijk uitgehold.
- Er is geen enkele motivering voor het uitblijven van een antwoord.
- Het advies van de CTB en de wettelijke termijnen zonder motivering negeren, is onbehoorlijk bestuur.
- Zelfs gedeeltelijke openbaarheid werd niet aangeboden.
Dit dossier gaat niet alleen over de knips. Het gaat over de vraag of een bestuur zijn eigen inwoners een eerlijk antwoord schuldig is.
Wat dit betekent voor de beweging
Fix de Vesten haalde bij de lokale verkiezingen 418 stemmen. Geen zetel, maar wel een duidelijke opdracht. Tussen de verkiezingen door bouwt de beweging dossierkennis op, en dit dossier over de kosten en baten van de knips is daar het eerste tastbare resultaat van. De zaak wordt op de voet gevolgd, en iedereen die meedoet wordt op de hoogte gehouden van elke stap.
Hoe meer Mechelaars meekijken en meedoen, hoe luider de vraag om openheid klinkt. Een burgerbeweging draagt zo’n zaak namelijk niet alleen, ze draagt ze samen.
Volledig dossier
Kostprijs van de knip